Schoenengeschiedenis – historische weetjes over schoenen
This online shop is using cookies to give you the best shopping expierience. For further information look at our privacy policy.

Schoenengeschiedenis

Hier kunt u meer lezen over historische wetenswaardigheden en kennis over schoenen

Al meer dan 40.000 jaar geleden ontwikkelde de mensen de behoefte om hun voeten te beschermen tegen alle invloeden van buitenaf. Er moesten echter eerst meerdere eeuwen verstrijken voordat de eerste moderne en gemakkelijke schoenen werden ontwikkeld.

Bij onderzoek in de grotten van Tianyuan in de buurt van Peking ontwikkelden wetenschappers de theorie dat de mens 40.000 jaar geleden al bekend was met schoenen. Als bewijs daarvoor diende de botontwikkeling – het dragen van schoenen verandert en vermindert de belasting op het bovenskelet van de voet. Bij de archeologische vondsten werd dit aan de hand van de botten zichtbaar. Uit deze tijd zijn echter geen schoenvondsten bekend.

Het eerste aantoonbare bewijs van schoenen vond men terug op wandtekeningen. Deze ongeveer 13.000 tot 15.000 jaar oude getuigenissen tonen jagers die met laarzen van dierenvacht en vachtkleding waren uitgerust.

 

Sensatie van de schoenengeschiedenis

De sensatie van de geschiedenis was de vondst van de gletsjermummie 'Ötzi'. Hier werd duidelijk dat de mensen al 5000 jaar geleden schoenen droegen. Zijn schoenen waren gevoerd, met een veter gesloten en met een aparte profielzool uitgerust. Voor de schacht en de buitenzool werden verschillende leersoorten gebruikt.

De eenvoudigste schoenvorm, de sandaal, werd door de Egyptenaren uitgevonden en diende als bescherming tegen de hitte van het zand. Dit wordt bij uitgravingen aangetoond met vondsten die dateren van circa 3000 voor Christus.

 

Maakwijze met gestikte rand al in de middeleeuwen

Het is opmerkelijk dat al in de late middeleeuwen schoenen werden gemaakt met gestikte rand – een maakwijze die ook nu nog bestaat. Deze maakwijze werd onder andere gebruikt voor een nieuwe schoenenmode: brede schoenen met korte neuzen (zog. eendensnavel-, koeienbek- en berenklauwschoenen).

In de 16e eeuw kwamen hakken in de mode. Vanuit Spanje verspreidden zich damesschoenen met plateauachtige zolen naar Engeland, Frankrijk en Italië. In eerste linie was het de bedoeling, de voet van de nobele dame zover mogelijk te verwijderen van het straatvuil, terwijl de andere modische voordelen (strekken van het been, verslanking een van de silhouet en het winnen van een paar cm lichaamslengte) pas later actueel werden.

Terwijl tot dat tijdstip alle schoenen zonder hak waren uitgevoerd, werd hij vanaf de 17e eeuw bij de schoenen voor beide geslachten gebruikt. Naast modische aspecten had dit ook pragmatische redenen. Door de hak werden schoenen langer houdbaar, bij slijtage kon de hak eenvoudig vervangen dan wel vernieuwd worden.

De industriële revolutie verandert de maatschappij en het wensenpatroon

Door de industrialisatie was vanaf 1830 voor het eerst de machinale productie van schoenen mogelijk. De uitvinding van de naaimachine initieerde het ontstaan van de schoenenindustrie. Uit de zuiver ambachtelijke vervaardiging van schoenen ontstond een industrie met het zwaartepunt op serieproductie. Door deze en andere technische verworvenheden van de industriële revolutie konden schoenen een grotere aantallen en tegen lagere prijzen worden geproduceerd dan ooit tevoren. Terwijl de schoenen voor die tijd extreem duur waren en veel mensen zich niet eens schoenen konden veroorloven (ze wikkelden linnen om hun voeten, droegen we klompen of liepen blootsvoets rond), werden schoenen in de 19e eeuw was betaalbaar voor brede bevolkingsgroepen.

Tot in het midden van de 19e eeuw werd trouwens bij de productie van schoenen geen onderscheid gemaakt tussen de linker- en de rechterschoen. De leesten waren voor alle schoenen. De schoenen werd niet passend bij de voet gekocht, maar aan de voet 'ingelopen'. In de 19e eeuw werden binnen het kader van de industrialisatie de productiemethoden verfijnd en ontstonden de nu nog geldige lengte-en breedtematen. Ook werd nu onderscheid gemaakt tussen de leesten en werden schoenen per paar geproduceerd. Deze vooruitgang werd bereikt door een tweevoudige baluitvoering van zool een blad.

De veranderende maatschappij, de opheffing van rangen en standen en de deelname van grote bevolkingsgroepen aan de voordelen van de industriële revolutie bevorderden eveneens veranderingen in de schoenenmode. Het standenverschil tussen adel en volk bestond niet meer. Met het sterker wordende burgerdom werden ook de schoenen in deze bevolkingsgroepen relevanter. De man die in een fabriek zijn loon moest verdienen, had praktisch schoeisel nodig, namelijk een werkschoen. Slechts weinig mensen konden zich daarnaast nog een tweede paar schoenen veroorloven, de zogenaamde zondagsschoen die vooral werd aangetrokken voor de zondagsmis. De eerste tekenen van welstand in de gezinnen was te zien aan de vrouwen. Eerste aanzetten van schoenmode in de hele maatschappij weerspiegelden zich in de damesmode.

step